004.jpg
   
008.jpg
   
003.jpg
   

Üstün Yetenekli Çocukları Keşfedin

Kullanıcı Oyu:  / 0
En KötüEn İyi 
Ayrıntılar

 “Üstün Yetenekli” çocuklardan bahsederken, çok heterojen bir grup çocuktan bahsediyoruz. Bu çocuklar “normal” çocuklara göre entelektüel olarak çok daha heterojen özellik gösteren bir gruptur. Üstün yetenekli çocuklar, erken okuyan çocuklar olabilir, üstün sosyal yeteneklere sahip olabilirler, kendilerini motive edebiliyor olabilirler – veya bu özelliklerin hiç birini göstermeyebilirler. Matematik dahileri olabilirler, araştırmak istedikleri bilirli bir alana özel bir ilgileri olabilir, en iyi öğrenciniz olabilirler – veya bunlardan hiç biri olmayabilirler. 

Emin olduğumuz tek bir şey var: Standardın dışında çocuklardır. 

Gelişimleri açısından bir ve diğer özellikleri açısından “ileri”dirler, ancak ileri oldukları bu alan illa ki geleneksel akademik çerçeveye uymayabilir. Üstün yetenekli çocukları edindikleri bilgileri genelde daha farklı işlerler ve duyguları, davranışları ve bakış açıları ile genelde uçlardadırlar.

 

Bazen başkalarının fark edemediklerini veya göremediklerini ve diğer çocukların varlığından dahi haberdar olmadıkları şeyleri görebilirler. İhtiyaçları giderilmezse, normal okul yaşantısında sıkılabilirler. Çoğunlukla duygusal olarak hassastırlar ve kolaylıkla yaralanabilirler. Olağanüstü uzun bir dikkat toplama dönemi gösterebilirler, ancak bu özelliklerini çoğunlukla kendi ilgi alanlarında gösterirler. Öğretmenlerinin veya ebeveynlerinin istedikleri alanda bu özelliklerini göstermeleri çok enderdir. 

Aşağıda, üstün yetenekli çocukları tanımada sizlere yardımcı olacak bazı ip uçlarını topladık. Bunlar elbette ki eksiktir, ancak sizlere yardımcı olacağını ümit ediyoruz. 

Anne babalardan bilgi alın 

Üstün yetenekli çocukları keşfetmek için ebeveynlerle işbirliği yapmak olmazsa olmaz bir gerekliliktir. Öğrenciler hakkında olabildiğince erken dönemde olabildiğince fazla bilgiler elde edebilmek için, bazı Amerikan okulları daha öğrenciler okula başlamadan önce ebeveynlere bazı anket formları gönderiyorlar veya ev ziyaretleri yapıyorlar. Bunun nedeni: Üstün yeteneklilik ne kadar erken anlaşılırsa, o kadar iyi. 

Ebeveynlerle görüşürken, özellikle aşağıdaki konulara değinilmelidir: 

- Çocuk yürümeyi ve konuşmayı erken mi öğrendi? 

- Ebeveynler çocuklarının çok dikkatli ve yüksek konsantrasyon özelliği gösterdiğini düşünüyorlar mı? 

- Çocuk ileri düzeyde motorik beceriler gösteriyor mu veya bedensel faaliyetlerde yetenekli mi? 

- Çocuk çevresindeki dünya ile yüksek derecede ilgili mi ve bunları araştırma arzusu yüksek mi? 

- Çocuk yetenekleri bakımında yazıtlarının belirgin ölçüde ileri mi ve kendi kendine öğrenme özelliği gösteriyor mu? 

- Çocuk neden ve nerede sorularının yanı sıra nasıl diye de soruyor mu? 

- Gelişmiş bir kelime haznesi var mı? 

- Problem çözme, sanat, müzik, matematik gibi alanlarda özel yetenekler gösteriyor mu? 

- Başka çocukların ilgilenmediği konularla ilgileniyor mu? 

- Çocuk, beklenmedik konulardan zevk alıyor mu? 

Bu esnada aşağıdakine benzer ifadelere dikkat edin: 

- Erken yaşlarda tam cümlelerle konuşmaya başladı 

- Küçük yaşta geniş bir kelime haznesi vardı ve bunu kullanabiliyordu 

- Okumayı öğrenmeye erken yaşta başladı 

- Gözlem yeteneği çok belirgin ve bunları hatırlama kapasitesi de yüksek 

- Kitaplara ilgi duyuyor, sonraları ansiklopedi türünde kitaplara da ilgi duymaya başladı 

- Etki tepki prensiplerini küçük yaşta öğrendi 

- Merak, eğlence ve espri anlayışı konusunda gelişmiş 

Bazı özelikleri ebeveynlerin puanladığı bir çeklist de kullanabilirsiniz. Fakat unutmayın: Bu çeklistteki ve yukarıda belirtilen konuların hiç biri, üstün yeteneklilik için bir kanıt değildir, ancak ebeveyn ve öğretmenlerin bu özelliklerin kaynağına ilişkin araştırmaya yönlendirebilir. Bir çocuk, belirtilen özelliklerin birden fazlasını sağlıyorsa ve dikkat çekiyorsa, bu konu ile ilgili detay araştırma yapılmalıdır.

 

Çocuğun adı:

Cinsiyeti:

Yaşı:

Doğum tarihi:

Özellik

Kötü

Zayıf

Ortalama

İyi

Olağanüstü

Dil yeteneği

         

Yorum yapma ve sonuca varma kabiliyeti

         

Hızlı düşünür

         

Hayal gücü

         

Hafıza

         

Gözlem yeteneği

         

Dikkatini toplama - Konsantrasyon

         

… olsa, ne olurdu soruları

         

Orijinal öneriler getiriyor

         

Problem çözme

         

Çok okur

         

Rutin çalışmalardaki performansı

         

 

Genel olarak dikkat edilmesi gereken hususular: 

Şayet sınıfınızda olağanüstü uslu ve sessiz veya hareketli ve dikkatsiz öğrenciler varsa, onlara özellikle dikkat edin. Bu iki aşırı davranış biçiminin, birden fazla nedeni olabilir – bunlardan biri de, çocuğun üstün yeteneğini gösterebilmek için ders konusunu daha farklı araştırma ve inceleme olanağına ihtiyacı olması olabilir. 

“Parlak” çocuk ile “üstün yetenekli” çocuk arasındaki farka dikkat edin. Parlak çocuklar, öğretmenlerinin sevgilileridir. Kesinlikle çok keyif veren öğrencilerdir. Ancak standartlara uymadıkları için, üstün yetenekli çocuklar çok zor olabilirler. Farklarla ilgili detaylar aşağıda verilmiştir:

 

Parlak Çocuk

Üstün Yetenekli Çocuk

İlgilidir

Aşırı meraklıdır

Soruya cevap verir

Detayları tartışır

Cevabı bilir

Soruyu sorar

Grubun en iyisidir

Grubun dışında bir kategoridedir

Anlatılanı anlar

Farkları gösterir

Dikkatli ve uyanıktır

Tutkuludur

Çalışmayı tamamlar

Projeyi tanımlar ve başlatır

İyi fikirleri vardır

Olağandışı ve aşırı fikirleri vardır

Okula zevkle gider

Zevkle öğrenir

Hafızası iyidir

Doğru tahminler yapar

Öğrendikleriyle tatmin olur

Eleştireldir

Almaya açıktır

Derinlemesine yoğunlaşır

Kolay öğrenir

Zaten bilir

Düz ve tanımlı sunum yapar

Karmaşıklığa kaçar

Yaşıtlarını tercih eder

Yetişkinleri veya büyükleri tercih eder

Bilgiyi alır

Bilgiyi manipüle eder

 

Karakteristik Özellikleri 

Matematik alanında üstün Yetenekliler: 

Matematiksel üstün yetenekleri olan çocuklarda sıklıkla aşağıdaki özellikler görülür: 

- Bir problemin kaynağını daha çabuk kavrarlar veya bir problemi tamamen farklı başka bir problemle bağdaştırabilir

- Matematiksel olanı daha çabuk ve basit genelleyebilirler 

- Mantıksal kantlardaki ara adımları atlama eğilimindedirler 

- Her fırsatta zekice bir çözüm bulmak için çaba gösterirler 

- Bir problemin içindeki ilişkileri ve çözüm prensiplerini akıllarında tutmaya eğilimlidirler, buna karşın daha az yetenekli çocuklar en fazla problemin bazı spesifik detaylarını akıllarında tutarlar

Ayrıca kendinize aşağıdaki soruları sorun: 

1. Bir problem için en iyi ve en basit çözümü bulmak konusunda dirayetli midir? 

Matematiksel yeteneği olan çocuklar, konu matematik olduğunda kolay kolay yorulmazlar. 11-12 yaşındaki çocuklar dahi her hangi bir yorgunluk belirtisi göstermeden 3 saate yakın çalışabilirler. 

2. Yeni matematiksel problemlerin çözümü söz konusu olduğunda, yani bir konuya başlaması gerektiğinde insiyatif gösterme konusunda özgüveni yüksek midir? 

Şöyle şeyler söylüyor mu: “Biliyorum, şöyle ve şöyle yapacağım.”, veya “Hayır, bu doğru olamaz, çünkü …”, veya “Bak göstereyim.” 

3. Almaya açık mıdır? 

Matematiksel yeteneği olan çocuklar, “kanıtları” değerlendirirler ve bakış açılarını uygun şekilde değiştirmeye hazırdırlar.

4. Kendilerine yeni sorular soruyorlar mı (derste veya evde)? 

Örneğin: “Stadyuma kaç kişi sığar?”, “Bir insan kaç saniye yaşar?”, “Saat kulesinden hangi alanı görebiliriz?”, “Bu uçak ne kadar hızlı uçabilir?” 

5. Düşüncelerini daha kısa ve ketum mu ifade ediyor? 

Örneğin kafadan yapabildiği soruları yazmaktan imtina etmesiyle kendini gösterebilir. Fakat aynı durum sözel konularda da kendini gösterebilir. 

6. Genel olarak rakamlara ilgisi var mı?

Özellikleri olan plakalar, örn. 219 3 e bölünebilir mi? 

7. Şekillerdeki kurallara ilgi gösteriyor mu? 

8. Problemler için daha kısa çözümler buluyor mu ve bunu yaparken standart çözüm yollarını kullanmamayı tercih ediyor mu? 

Temel bilimler alanında yetenekli çocuklar 

  1. Çocuk hızlı ve doğru düşünüyor mu?
  2. Meraklı mı, ilgisi geniş bir alanı kapsıyor mu, dikkatli gözlem yapıyor mu?
  3. Özel ilgi alanlarını kendiliğinden veya az bir teşvik ile beklenenden çok daha öteye inceliyor mu?
  4. Tek başına veya küçük gruplar içinde keyifle çalışabiliyor mu?
  5. Öğrendiklerini okul içinde veya dışında karşılaştığı yeni durumlarda kullanabiliyor mu?
  6. Problemlerin çözümünde yaratıcılık ve orijinallik gösteriyor mu?
  7. Teşvik edildiğinde, bir problemin çözümü için alternatifler geliştirebiliyor mu? Alternatif hipotezler kurabiliyor veya farklı çözüm yolları gösterebiliyor mu?
  8. Fikirlerini iletebiliyor mu?

 

Yüksek yaratıcılık özelliği olan çocuklar 

  1. Özellikle yazma konusunda güçlü mü?
  2. Şiir yazma, drama yazma veya hikaye kurgulamak konusunda heyecanlı mı? Okul projelerinde şaşırtıcı ve olağanüstü çalışmalar yapıyor mu ve okul dışında da bunu sürdürüyor mu?
  3. Dil ve literatüre ilgili mi, ayrıca ritim, metafor, anlatım, diyalog ve kelimelerin fonetiği konusunda oyunla birlikte deneyler yapıyor mu?
  4. Genelde yaşadıkları ve tecrübeleri ile ilgili kişisel olarak ifade etmek istedikleri var mı? – yani yazmayı yaşananları incelemek ve yansıtmak için kullandığını gösteren emareler var mı ve bunlar yaşıtlarından çok daha fazla mı?
  5. Başkaları ile birlikte yazmak, gözden geçirmek ve sunmak konusunda her fırsatı değerlendirmek konusunda azimli mi? Üç gün boyunca kendisini tümüyle yazmaya vermenin çocuğa iyi geleceği hissine kapılıyor musnuz?

 

Sanatsal yetenekli çocuklar 

  1. Cisimler, fikirler, durumlar ve olaylar konusunda çocukta belirgin bir merak var mı?
  2. Çocuk canlı bir hayal gücüne sahip mi?
  3. Güzellik konusunda hassas mı?
  4. Uzun dönemler için tek bir konu üzerinde çalışmaya istekli mi?
  5. Fikirlerini resim ve heykel yoluyla ifade etme eğilimi gösterdi mi?

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

   
© ustunyetenekliyiz.biz